Opis dialektów polskich | Dialekt mazowiecki | Łowickie
Łowickie

Geografia regionu
Historia regionu
Dzieje wsi
- Boczki
- Piaski
- Urzecze
- Zabostów
 
Region dziś
Wieś dziś
- Boczki
- Piaski
- Urzecze
- Zabostów
 
Gwara regionu
Teksty gwarowe
Boczki
- Tekst 1
- Tekst 2
- Tekst 3
Piaski
- Tekst 4
- Tekst 5
Urzecze
- Tekst 6
Zabostów
- Tekst 7
- Tekst 8
- Tekst 9
- Tekst 10
- Tekst 11
- Tekst 12
- Tekst 13 
 
Słowniki gwarowe
Kultura ludowa
Literatura

Łowickie to region językowy, historyczny i etnograficzny w Polsce centralnej. Pod względem dialektologicznym jego przynależność jest określana różnie. Łowickie bywa włączane zarówno do gwar Małopolski, jak i Mazowsza, a w części prac podkreśla się jego pograniczny charakter małopolsko-mazowiecko-wielkopolski. Etnograficznie natomiast jest traktowane jako część Mazowsza. Pod względem historycznym Łowickie to obszar dawnego Księstwa Łowickiego – posiadłości arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Polski. Księstwo Łowickie obejmowało tereny w dolinie Bzury i jej dopływów od rzeki Mrogi z zachodu do Rawki na wschodzie między 37,22o a 37,57o długości wschodniej i 51,46o a 52,16o szerokości północnej.

Księżacy Łowiccy  jako grupa etnograficzna od sąsiadów wyróżniali się nie tylko gwarą, ale też zwyczajami, obrzędami, strojem, sztuką, budownictwem, urządzeniem wnętrza mieszkalnego, wreszcie muzyką, pieśnią i tańcem.

Obecnie określenia Łowickie, ziemia łowicka są niejednoznaczne, gdyż rozumie się przez nie zarówno obszar dawnego Księstwa Łowickiego, jak i obszar powiatu łowickiego. Tereny te nie pokrywają się całkowicie, gdyż południowe ziemie Księstwa Łowickiego znajdują się poza powiatem łowickim, a z kolei do obecnego powiatu łowickiego należą oprócz ziem dawnego Księstwa także ziemie przyłączone do północnych i wschodnich części powiatu, m.in. dawne dobra nieborowskie (majątek Radziwiłłów) obejmujące współcześnie gminę Nieborów w powiecie łowickim.

 
 
 
 

 

 

ISBN: 978-83-62844-10-4 © by Authors. Zrealizowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (Program Operacyjny: „Dziedzictwo kulturowe / Kultura ludowa”). Wykonanie: ITKS